Podwyższenie kwalifikacji, zwiększenie prestiżu zawodu księgowego i przywrócenie jego rangi, to tylko niektóre korzyści, jakich oczekują księgowi po przywróceniu regulacji zawodu. W lutym Ministerstwo Finansów rozpoczęło konsultacje społeczne w tym zakresie. Czy certyfikacja zawodu księgowego jest potrzebna, czy może jej brak jest korzystny dla branży?
Kto może prowadzić biuro rachunkowe?
Po deregulacji przepisów w 2014 r. mającej ułatwić dostęp do zawodu księgowego branża nie doczekała się żadnych precyzyjnych regulacji czy definicji związanych z deregulowanym zawodem. W efekcie obecnie biuro rachunkowe może prowadzić każda osoba posiadająca pełną zdolność do czynności prawnych, która nie była skazana prawomocnym wyrokiem sądu za określone przestępstwa np. gospodarcze czy skarbowe.
Wprawdzie istnieje obowiązek posiadania przez biuro rachunkowe ubezpieczenia OC, co ma zapewnić bezpieczeństwo świadczonych usług. Niestety obowiązkowe OC dotyczy jedynie usługowego prowadzenia ksiąg rachunkowych. Jego zakres w stosunku do usług świadczonych przez biura rachunkowe jest ograniczony i tak naprawdę nie zabezpiecza interesów ani klientów, ani księgowych, ani tym bardziej samego biura. Dlatego specjaliści prowadzący biura rachunkowe decydują się na ubezpieczenie dobrowolne.
Konsekwencje ułatwienia dostępu do zawodu księgowego
W ciągu ośmiu lat po deregulacji przepisów branża nie wykształciła skutecznych mechanizmów weryfikacji umiejętności księgowych prowadzących biura rachunkowe. Ministerstwo Finansów nie wydaje już nowych certyfikatów księgowego, można jednak posługiwać się certyfikatami wydanymi przed deregulacją przepisów. Nadal taki certyfikat budzi zaufanie klientów.
Uwolnienie zawodu spowodowało również wysyp biur rachunkowych, które często konkurują ceną. Brak regulacji prawnych zwalnia z obowiązku ciągłego dokształcania, co w tym zawodzie jest konieczne. Klient często nie widząc różnicy, wybiera najtańszą ofertę, która długofalowo może się okazać kosztownym wyborem.
Ankieta przeprowadzona przez Ministerstwo Finansów
Ministerstwo Finansów w 2018 roku przeprowadziło ankietę wśród podmiotów zainteresowanych tematem. W wyniku jej analizy w 2019 roku powstał raport, z którego wynika, że:
- jakość usług świadczonych przez biura rachunkowe obniżyła się,
- branża nie wykształciła mechanizmów skutecznej i rozpoznawalnej certyfikacji, która budziłaby zaufanie klientów,
- brak obowiązku aktualizacji wiedzy przez osoby prowadzące biura rachunkowe negatywnie wpłynął na postrzeganie zawodu księgowego.
Nie wszystkie negatywne zjawiska wynikają jedynie z deregulacji przepisów, jednak badanie wykazało, że zakładane cele związane ze zwiększeniem dostępności do zawodu księgowego, nie zostały osiągnięte.
Konsultacje społeczne i proponowane zmiany
W styczniu 2022 r. Podsekretarz Stanu Piotr Patkowski w imieniu Ministra Finansów poinformował o podjęciu konsultacji społecznych w zakresie powrotu do certyfikacji zawodu księgowego. Decyzja ta jest podyktowana wychodzeniem naprzeciw oczekiwaniom rynku. Minister Finansów chce odpowiedzieć na postulaty kierowane do Ministerstwa Finansów, Prezydenta oraz Premiera RP.
W lutym 2022 roku Ministerstwo Finansów opublikowało dokument „Zawód księgowego – kierunki rozwoju” i rozpoczęło konsultacje społeczne w zakresie przyszłości zawodu księgowego. Analiza wyników ma wytyczyć kierunek dalszych działań. Proponowane rozwiązania to:
- włączenie zawodu księgowego do katalogu zawodów regulowanych,
- profesjonalizacja zawodu księgowego poprzez zdobycie uprawnień do wykonywania zawodu nadawanych przez wyznaczoną instytucję,
- pozostawienie stanu obecnego.
Konsultacje przedłużono do końca września.
Branża potrzebuje zmian
Klient, wybierając biuro rachunkowe, powinien kierować się szeregiem przesłanek, a nie uzależniać decyzję tylko od ceny. Doświadczenie pracowników biura, ubezpieczenie czy sposób kontaktu, to ważne elementy przy wyborze biura rachunkowego. Również uprawnienia i stałe dokształcanie księgowych powinny mieć wpływ na podjęcie decyzji.
Zmiany w przepisach są potrzebne. Obecnie klient może mieć trudności z weryfikacją wiedzy zdobywanej przez księgowego. Nie znając branży, nie jest w stanie ocenić czy szkolenia, w których pracownicy biura rachunkowego biorą udział, są rzetelne, bo nikt nie sprawuje nad nimi kontroli.
