Zdarza się, że klient biura rachunkowego jest dłużnikiem. Do biura rachunkowego, w takiej sytuacji może trafić wezwanie od komornika do złożenia wyjaśnień lub udzielenia informacji o zadłużonym kliencie biura. W wezwaniu jest informacja, że za nieuzasadnioną odmowę udzielenia informacji może zostać nałożona grzywna. Czy można zatem udostępnić dane komornikowi bez naruszenia przepisów dotyczących ochrony danych osobowych RODO?

Jakich danych może żądać komornik od biura rachunkowego

Informacje, których komornik może wymagać na podstawie artykułu 761 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r – Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U.2021.0.1805 t.j.), muszą być niezbędne do zgodnego z prawem przeprowadzenia postępowania egzekucyjnego. Księgowi nie są chronieni tajemnicą zawodową. Biuro rachunkowe musi zatem udzielić komornikowi informacji pomocnych m.in. w ustaleniu, czy dłużnik jest właścicielem zajętej nieruchomości lub ruchomości, jakie są składniki jego majątku lub adres.

Co więcej, aby zapewnić właściwy tok postępowania, komornik może żądać od biura rachunkowego danych umożliwiających identyfikację składników majątku dłużnika. W tym celu komornik często domaga się, aby biuro rachunkowe przekazało kopie faktur przychodowych zadłużonego klienta. Dzięki danym nabywców może wysłać do nich zajęcie wierzytelności, jest to więc działanie, które przyczynia się do skutecznej egzekucji.

Wyjaśnienia składane przez biuro rachunkowe zawsze mają formę pisemną (pracownik biura może je złożyć ustnie do protokołu). Za nieudzielenie wyjaśnień lub świadome udzielenie nieprawdziwych informacji grozi kara grzywny do 2000 tys. zł.

Udostępnienie danych komornikowi przez doradcę podatkowego

W przypadku wezwania do udostępnienia danych od komornika, doradców podatkowych chroni tajemnica zawodowa. Zgodnie z art. 37 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (DZ.U.2021.0.2117 t.j.), doradca podatkowy obowiązany jest do zachowania w tajemnicy faktów i informacji, z którymi zapoznał się w związku z wykonywaniem zawodu. Zasady te stosuje się również do osób zatrudnionych przez doradcę podatkowego. W praktyce, jeśli komornik żąda udostępnienia danych od doradcy podatkowego, może on wystąpić do sądu o zniesienie obowiązującej go tajemnicy zawodowej. Jeśli sąd przychyli się do prośby, doradca podatkowy będzie mógł udzielić komornikowi poufnych informacji o swoim zadłużonym kliencie.

Zapisy w umowie biura rachunkowego a udostępnienie danych komornikowi

W umowach często znajdują się zapisy zobowiązujące biuro rachunkowe do nieudzielania informacji na temat działalności swojego klienta innym podmiotom oraz osobom trzecim. Tego typu zapis powinien być uzupełniony o informację, że nie dotyczy on uprawnionych organów kontroli państwowej. Ustawa z dnia 10 maja 2018 r. o ochronie danych osobowych (Dz.U.2018 poz. 1000) wskazuje na zgodne z prawem przetwarzanie danych osobowych niezbędne do wykonywania zadań realizowanych w interesie publicznym i w ramach sprawowania władzy publicznej. Zgodnie z przepisami ustawa stoi ponad umowami cywilnoprawnymi, dlatego takie zapisy w umowach tracą ważność, gdy o dane występuje komornik.

Jeśli biuro rachunkowe obawia się, że taki zapis zniechęci klienta, może dodać informację o tym, że podejmie stosowne działania po uprzednim powiadomieniu klienta o zaistniałej sytuacji. Warto też rozszerzyć polisę OC o odpowiedzialność za naruszenie RODO. Dzięki temu klient ma pewność, że biuro poważnie traktuje obowiązek zachowania tajemnicy zawodowej i dokładnie sprawdza podstawy prawne wniosków o udostępnienie danych. W przypadku spraw spornych, gdy klient uzna, że biuro rachunkowe jednak przekazało zbyt wiele informacji, może starać się o odszkodowanie, co zwiększa jego poczucie bezpieczeństwa.

Wynagrodzenie dla biura rachunkowego

Biuro rachunkowe za sporządzenie zestawień na potrzebę egzekucji może zażądać od komornika wynagrodzenia. Zgodnie z art. 6 ust. 7 ustawy z dnia 28 lutego 2018 r. o kosztach komorniczych (DZ.U.2019.0.2363 t,j.) wydatkami komornika są koszty uzyskania dokumentów lub informacji niezbędnych do prowadzenia postępowania. Komornik powinien zapłacić za udzielone informacje w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku o wypłatę wynagrodzenia. Koszt wydatków jest rozliczany w postanowieniu kończącym postępowanie egzekucyjne.