Wprowadzenie jednolitego pliku kontrolnego nałożyło na podatników obowiązki, które w praktyce są realizowane przez biura rachunkowe. Same pliki nie są czymś nowym, jednak poczynając od rozliczenia VAT za styczeń 2022 r., deklarację należy składać, używając nowej struktury JPK (JPK_V7M(2) oraz JPK_V7K(2)). Czy wiesz, jakie są sankcje za błędy w JPK i kto ponosi ryzyko ich zapłacenia?
Czy podatnik odpowiada za błędy biura rachunkowego?
Zgodnie z zapisami Ordynacji podatkowej, to podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania podatkowe. Konieczność zapłaty odsetek czy sankcji podatkowych spoczywa zatem na przedsiębiorcy, a nie na biurze rachunkowych.
Nie oznacza to jednak, że biuro rachunkowe jest całkowicie zwolnione z odpowiedzialności. Kodeks cywilny zobowiązuje bowiem do naprawienia szkody, która powstała w wynika niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania, chyba że nastąpiło to z przyczyn niezależnych, w tym przypadku od biura rachunkowego.
W praktyce oznacza to, że podatnik, który z winy biura rachunkowego musiał zapłacić odsetki lub sankcje podatkowe, ma prawo wystąpić do sądu o odszkodowanie. To biuro rachunkowe musi wykazać, że niewykonanie lub nienależyte wykonanie nastąpiło z winy podatnika, lub innych okoliczności, za które biuro nie ponosi odpowiedzialności.
Co może grozić za niewłaściwe sporządzenie JPK
Akty prawne, które mogą mieć zastosowanie przy nakładaniu sankcji to:
Art. 109 ust. 3f – 3h ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz. U. 2004 nr 54 poz. 535)
W przypadku gdy naczelnik urzędu skarbowego stwierdzi błędy w przesłanym JPK, wzywa podatnika do złożenia korekty. Od momentu odebrania wezwania, podatnik ma 14 dni na skorygowanie wskazanych błędów.
Nieprzesłanie skorygowanej ewidencji lub przesłanie jej po terminie może skutkować nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 500 zł za każdy błąd. Naczelnik urzędu skarbowego może również nałożyć karę, jeśli podatnik prześle korektę, jednak nie wykaże, że wskazany błąd nie nastąpił.
Art. 61a ustawy z 10 wrześnie 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (Dz. U. 1999 nr 83 poz. 930)
Odpowiedzialności karna skarbowa wynikająca z tego artykułu dotyczy osób fizycznych, które pomimo obowiązku:
- nie przesłały ewidencji właściwemu organowi podatkowemu,
- przesłały wadliwą lub nierzetelną ewidencję,
- przesłały ewidencję po terminie.
Powyższe przestępstwa skarbowe są zagrożone karą grzywny. Jej wysokość wynosi do 240 stawek dziennych. Stawka dzienna nie może być niższa od jednej trzydziestej minimalnego wynagrodzenia za dany rok.
Nieskładanie JPK w celu uniknięcia opodatkowania może skończyć się karą grzywny w wysokości do 750 stawek dziennych oraz karą pozbawienia wolności. Karze podlega osoba fizyczna: podatnik lub księgowy czy właściciel biura rachunkowego (art. 54 Kks).
Art. 26 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. 1997 nr 137 poz. 926)
Podatnik odpowiada całym swoim majątkiem za zobowiązania podatkowe.
Art. 77 pkt 1 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz. U. 1994 nr 121 poz. 591)
Grzywnie lub karze pozbawienia wolności do dwóch lat (lub obu karom łącznie) podlega osoba fizyczna, która:
- nie prowadzi ksiąg rachunkowych pomimo obowiązku wynikającego z ustawy,
- prowadzi księgi niezgodnie z przepisami,
- prowadzi księgi w sposób nierzetelny.
Przepis dotyczy osób bezpośrednio odpowiedzialnych za prowadzenie ksiąg rachunkowych np. księgowych czy właścicieli biur rachunkowych.
Art. 9 ustawy z 10 września 1999 r. – Kodeks karny skarbowy (Dz. U. 1999 nr 83 poz. 930)
Zgodnie z tym przepisem za przestępstwo skarbowe lub wykroczenie skarbowe odpowiada, jak sprawca, również ten, kto faktycznie zajmuje się sprawami gospodarczymi, osoby fizycznej, osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej.
W praktyce oznacza to, że za popełnienie czynu zabronionego, umyślnie lub nie, odpowiada nie tylko podatnik. Odpowiedzialność spada również na osoby związane z finansami firmy np. księgowych, głównych księgowych, właścicieli biur rachunkowych czy dyrektorów finansowych.
Art. 471 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz. U. 1964 nr 16 poz. 93)
Przepis pozwala podatnikom, którzy zmuszeni byli zapłacić sankcje, odsetki lub mieli trudności z płynnością finansową z winy biura rachunkowego, dochodzić odszkodowania.
Jak chronić biuro rachunkowe przed konsekwencjami błędów?
Podmioty usługowo prowadzące księgi rachunkowe mają obowiązek ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej. Obowiązkowe OC jest ograniczone do podstawowych usług biura rachunkowego. Ponadto suma gwarancyjna jest niska.
Biuro rachunkowe może minimalizować ryzyko strat związanych z koniecznością wypłaty odszkodowania dla klienta, zawierając umowę ubezpieczenia dobrowolnego. Doradca ubezpieczeniowy pomoże wybrać ofertę dostosowaną do potrzeb. Zakres ubezpieczenia, aby gwarantowało bezpieczeństwo, musi odzwierciedlać zakres świadczonych przez biuro rachunkowe usług.
